De middelbare schooltijd. Van brugklas tot eindexamen. Een tijd die eindeloos leek, maar nu bestaat uit herinneringen. De roman ‘Schooljaren’ keert terug naar deze tijd.
De verwarming op school is hun vaste stek. Elke pauze staan Ashraf, Mohamed, Dave, Erinç en de verteller zonder naam bij deze verwarming hun Capri-Sun te drinken. Ze kletsen, sluiten weddenschappen af en banjeren door hun pubertijd. Ze treiteren een docent weg en met een andere docent maken ze tiramisu. Elk schooljaar worden ze ouder en krijgen ze andere interesses. Verliefdheid begint een rol te spelen, maar ook omgaan met de dood en verdriet komt terug in ‘Schooljaren’.
Een tijdsperiode die eindeloos leek
De personages in dit verhaal zouden zomaar oud-klasgenoten van ons kunnen zijn. De flauwe grappen en de groepsdynamiek zijn een feest van herkenning. Meisjes worden besproken, net als de mooie benen van de stagiaire die aardrijkskunde geeft. Er zit een grappige passage in waarin de personages aan elkaar snuffelen of ze wel of niet fris ruiken en de hoofdpersoon denkt dat dit geweldig veldonderzoek voor een primatoloog zou zijn.
De verteller neemt de lezer mee in zijn leven als middelbare scholier. Je ruikt die typische geur uit de schoolgangen weer, de natte jassen en het geroezemoes in de gangen. Vooral ook de tijd die traag wegtikte op warme zomerdagen zit nog hoog in mijn herinnering van mijn schooltijd. Ook de naïeve gedachte dat docenten geen emoties hadden en de verbazing als ze ineens buiten een sigaret staan te roken, is herkenbaar. Dat maakt deze roman ook zo boeiend, het is een tijdperiode waar we allemaal doorheen zijn gewandeld. Dag in en dag uit.
Rake observaties en anderhalve liter Apfelkorn
Na elk schooljaar zijn de jongens weer wat ouder (en een beetje wijzer). Ze ontwikkelen zich tot leerlingen uit de eindexamenklas. Dat gaat niet zonder slag of stoot. De jongens worden geconfronteerd met de dood van twee klasgenoten en een docent die vermoord wordt. Dit is niet zwaar omschreven, maar het komt wel binnen. Daartegenover staan ook veel luchtige en komische momenten, zoals de weddenschap om anderhalve liter Apfelkorn in een lesuur Duits met de groep naar binnen te werken. De gymles daarna liep uiteraard uit de hand.
Ernest van der Kwast triggert de lezer ook nog op interessante observaties over lezen en literatuuronderwijs. Er komt bijvoorbeeld een schrijver op school die een discussie met de klas begint over boekverslagen en lezen tegen betaling. Ook wordt schaamteloos gebruik gemaakt van Scholieren.com en legt de hoofdpersoon uit hoe de klas omgaat met de verplichte boekenlijst. ‘Schooljaren’ is geen spanning en spektakel, maar wel meeslepend en boeiend tot het eind. Dit was mijn eerste kennismaking met werk van Ernest van der Kwast en ik ben zeker nieuwsgierig naar zijn bekendste werk: ‘Mama Tandoori’.