Het kinderboek ‘Straatkatten’ van Mieke van Hooft heb ik in mijn jeugd verslonden. Keer op keer nam ik het mee uit de bieb. En afgelopen week vond ik dit boek terug in een minibieb.
In ‘Straatkatten’ loopt Lizzie weg van huis. Ze besluit naar de stad te gaan waar Marcella woont. Marcella liep stage op de school van Lizzie en ze was erg lief en behulpzaam. Helaas blijkt Marcella verhuisd te zijn. Lizzie wil echter niet terug naar huis, ze is nog steeds boos op haar moeder. Ze blijft in de stad en daar ontmoet ze Wanja. Wanja is wat ouder en zwerft al maanden in de stad. Ze kent de wetten van de straat en ontfermt zich uit eigen belang over Lizzie.
Lekker terug in de tijd met ‘Straatkatten’
Dit kinderboek kwam uit in 1996. Mieke van Hooft had toentertijd bijna een jaar lang research gedaan naar hoe het leven op straat is voor zwerfkinderen. Ze zijn verrassend vindingrijk en ze hebben duidelijke redenen waarom ze geen hulp van een instantie accepteren. Ik las dit boek toen ik 12 was. Ik ben nu begin veertig. Vroeger vond ik dit boek echt superspannend, want leven op straat, dat was voor mij echt een hele andere wereld. Waar zouden ze gaan slapen? Wat eten ze dan en wat doen ze als het koud is? Dat levert bijzondere avonturen op. Zo slapen Lizzie en Wanja spontaan een nacht in het ziekenhuis.
Ik heb wederom genoten van dit verhaal, lekker nostalgisch terug in de tijd. In de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt had internet nog geen rol in het dagelijks leven. Vrijwel niemand had een mobiele telefoon bij zich en bellen deed je via een telefooncel met een telefoonkaart. Ook de euro bestond nog niet, er werden kwartjes en guldens gezocht. Daarom denk ik dat jonge lezers van nu weinig zullen herkennen in dit verhaal en het tempo is ook wat trager dan in de kinderboeken van nu.
In mijn herinnering was Wanja echt een bitch. Ze is hard geworden door haar verleden, door de kindertehuizen en vooral door het leven op straat. Ze handelt altijd eerst uit eigen belang en zegt alles wat ze denkt. Ze is manipulatief en ongeduldig. Zo troggelt ze al meteen geld af van Lizzie voor een dure maaltijd op het station. Ze praat steeds op Lizzie in dat ze haar moeder maar lekker in de piepzak moet laten zitten. Lizzie is erg naïef en vrij onzeker. Als volwassen lezer zie ik nu dat Wanja zichtbaar moeite heeft met haar emoties en haar gevoelens constant wegstopt. Ze kan echter wel emoties tonen, maar dan op haar eigen manier.
Wat als dit boek in deze tijd zou afspelen?
Wat als ‘Straatkatten’ in 2026 zou afspelen? Ik denk dat Lizzie dan sneller was gevonden, want tegenwoordig worden er alerts verzonden en is er social media, zodat informatie over een vermist meisje (zeker de leeftijd van Lizzie) binnen een paar uur door het hele land wordt gedeeld. Daarnaast is er veel meer camerabewaking, is er meer handhaving en overnachten in een ziekenhuis zal ook niet meer zo gemakkelijk zijn. In het verhaal heeft Lizzie geen geld meer om naar huis te bellen of om een treinkaartje te kopen. Tijdens het lezen vroeg ik me af waarom Lizzie niet gewoon in de bibliotheek vraagt of ze naar huis mag bellen wanneer ze terug naar huis verlangt. De meisjes zijn vindingrijk, maar aan deze simpele dingen denken ze dan weer niet.
Dat dit boek in de minibieb stond was echt een cadeautje. Ik heb mezelf echt vermaakt met dit herlezen van dit verhaal en vooral met reflecteren hoe ik er nu naar kijk en hoe ik er toen naar keek. Mijn favoriete passage is en blijft de overnachting in het ziekenhuis, want dat was echt een avontuur op zich. In een oude aflevering van Klokhuis neemt Mieke van Hooft de lezer mee in dit ziekenhuis en laat ze zien waar Wanja en Lizzie in het verhaal zijn geweest. Erg leuk om terug te kijken! ‘Straatkatten’ gaat volgende week gewoon weer terug naar de minibieb. Als ik trouwens een boek uit een minibieb haal, zet ik er altijd daarna twee terug. Het boek dat ik geleend had en een boek van mezelf.
De Klokhuis aflevering waarin de auteur meer vertelt over dit boek en over haar andere beroemde boek ‘Tasjesdief’ is terug te vinden in De schatkamer