Soms begin je in een boek en weet je gewoon: dit is het! Dat had ik bij ‘Thomas was hier’ van Eva Kelder. Ik was al bekend met haar werk en keek sowieso al uit naar haar nieuwste boek.
De achttienjarige Thomas komt op een dag niet meer thuis. Zijn ouders Katja en Freek zijn erg bezorgd, maar al snel komt Katja erachter dat er meer speelt en dat Freek er meer van weet. Voor Katja is het extra pijnlijk, want zij heeft altijd het gevoel gehad dat ze moest vechten voor de liefde van Thomas, terwijl bij Freek dat allemaal vanzelf leek te gaan.
Toxische gezinsdynamiek
Katja en Freek lijken voor de buitenwereld een ideaal gezin met drie kinderen. Freek is succesvol als tandarts, maar privé is hij helemaal geen leuke man. Hij is manipulerend, dominant en heeft meer invloed op Thomas dan wie dan ook. Met hele simpele opmerkingen en handelingen kan hij het zelfvertrouwen van Katja stevig laten wankelen en weet hij geraffineerd afstand te creëren tussen Thomas en haar.
Zo is er een passage waarin de kinderen een ijsje krijgen op een boot. Freek heeft geen ijsje voor Thomas meegenomen. Thomas is teleurgesteld. Volgens Freek heeft Katja gezegd dat hij geen ijsje wilde. Katja weet niet wat ze hoort en regelt snel een ijsje. Ook vertelt Thomas een keer aan zijn moeder dat zijn vader vaak vertelt wat er zou gebeuren als zij er niet meer is. Hij vertelt dat in kinderlijke onschuld, maar voor Katja (en de lezer) zit dit vol venijn.
Literaire roman die leest als een thriller
Al ruim in het begin kreeg ik al een grafhekel aan Freek. Zo’n zelfvoldane man die zich beter voelt dan de rest en daar uitermate tevreden over is. Toch begreep ik ook waarom Katja bij hem bleef. Weggaan was ook weggaan bij haar kinderen. Ze probeert van alles te verzinnen om een goede moeder-zoonrelatie op te bouwen met Thomas en vraagt daarover ook advies aan anderen. Anderen zien echter niet altijd wat zij ziet. En eerlijk is eerlijk: soms twijfel je als lezer ook: is het echt, of verbeelding?
Eva Kelder schakelt moeiteloos tussen heden en verleden. De verschillende tijdlijnen zijn goed te volgen en ondertussen weet ze de spanning steeds verder op te bouwen. In de verhaallijn die zich afspeelt in het heden staat de vermissing en de zoektocht centraal. Katja bijt zich hierin vast en neemt het heft in eigen hand en het verhaal wordt dan een roadstory.
Het zijn echter de gebeurtenissen uit het verleden die mij het meest raakten. Het lijkt me zo verstikkend om in een huwelijk te zitten zoals dat van Freek en Katja en een man te hebben die zijn vrouw vakkundig buitenspel weet te zetten. ‘Thomas was hier’ is een roman met een thrillerachtige sfeer over intieme terreur en ouderverstoting.